काठमाडौंः भोलिदेखि नागढुङ्गा सुरुङमार्ग सञ्चालन हुने भएको छ । निर्माण शुरु भएको करिब ८० महिनापछि नागढुंगा–सिस्ने खोला सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आउने भएको हो । झण्डै साढे २७ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा निर्माण भएको यो सुरुङमार्ग साउन ११ गते सोमबारदेखि चौबीसै घण्टा सञ्चालनमा आउने भएको हो ।
पहिलो दिन एम्बुलेन्स, दमकल र सुरक्षा निकायका सवारीसाधनलाई मात्रै प्रवेश दिइने भएको छ । बाँकी सवारी साधनलाई चरणबद्ध रुपमा प्रवेश गर्न दिइने जनाइएको छ ।
काठमाडौं प्रवेश गर्दा बढी शुल्क, बाहिरिँदा कम
सुरुङ मार्ग प्रयोग गर्ने सवारीका लागि काठमाडौं उपत्यकातर्फ प्रवेश गर्दा र बाहिरिँदा फरक–फरक शुल्क तोकिएको छ । कार तथा भ्यानले प्रवेश गर्दा ६५ रुपैयाँ र बाहिरिँदा ६० रुपैयाँ तिर्नुपर्नेछ ।
मिनीबस तथा टिपरका लागि प्रवेश शुल्क ११५ र बाहिरिँदाको शुल्क ८० रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ । बस तथा ट्रकले प्रवेश गर्दा २६० र बाहिरिँदा २०० रुपैयाँ तिर्नुपर्नेछ । हेभी ट्रकका लागि भने प्रवेश शुल्क ६०० रुपैयाँ र बाहिरिँदा २५० रुपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्ने जनाइएको छ ।
शुल्क सङ्कलनलाई प्रविधिमैत्री बनाउन रेडियो फ्रिक्वेन्सी आइडेन्टिफिकेसन अर्थात् आरएफआईडीमा आधारित ‘एन–ट्याग’ प्रयोगमा ल्याइने भएको छ । सवारीमा जडान गरिने स्टिकरका माध्यमबाट शुल्क स्वचालित रूपमा भुक्तानी गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । प्रारम्भिक चरणमा एक हजार, दुई हजार र पाँच हजार रुपैयाँ मौज्दात भएका एन–ट्याग उपलब्ध हुने भएका छन् । कुमारी बैंक, नबिल बैंक, ग्लोबल आईएमई बैंक, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक र सानिमा बैंकमार्फत एन–ट्याग लिन सकिने र प्रारम्भिक चरणमा नगदबाट पनि शुल्क तिर्न सकिने जनाइएको छ ।
कसले प्रवेश पाउँदैन
पैदलयात्री, मोटरसाइकल, तीनपांग्रे तथा नन–मोटोराइज्ड सवारीलाई सुरुङमार्ग प्रवेशमा रोक लगाइएको छ । पेट्रोल, डिजेल र खाना पकाउने ग्यासलगायत अत्यधिक प्रज्ज्वलनशील तथा विस्फोटक पदार्थ बोकेका सवारी पनि सुरुङभित्र जान पाउने छैनन् ।
सुरुङमार्गको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन युसिन–एआरटी संयुक्त उपक्रमले पाँच वर्षसम्म गर्ने भएको छ । निर्माणमा संलग्न जापानी कम्पनी हाज्मा एन्डो कर्पोरेसनले शुरुवाती एक वर्षसम्म मर्मतसम्भारको जिम्मेवारी लिने भएको छ ।
तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले २०७६ कात्तिक ४ गते चन्द्रागिरि नगरपालिका–२ को टुटीपाखामा शिलान्यास गरेपछि आयोजना निर्माण शुरु भएको थियो । जापानको करिब २१ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ सहुलियतपूर्ण ऋण र नेपाल सरकारको करिब ६ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा सुरुङमार्ग निर्माण गरिएको हो ।
नागढुंगा–नौबिसे सुरुङमार्गअन्तर्गत २ हजार ६८८ मिटर लम्बाइ रहेको छ । सुरुआती ठेक्का सम्झौताअनुसार यो आयोजना २६ अप्रिल २०२३ भित्रै सम्पन्न हुनुपर्ने थियो । ठेकेदार कम्पनीको ढिलासुस्ती र स्थानीयवासीको अवरोधका कारणले यो आयोजना निर्माणको कामले गति लिएको थियो ।
बोलपत्रमार्फत युसिन एआरटी कम्पनीले १ अर्ब १० करोड लागतमा पाँच वर्षका लागि सुरुङमार्गको सञ्चालन, व्यवस्थापन र मर्मतसम्भारलगायतको जिम्मेवारी पाएको छ ।
सुरुङमार्ग प्रयोग गर्ने सवारी साधनबाट उठेको दस्तुर रकम व्यवस्थापकले सडक बोर्ड नेपालको खातामा दाखिला गर्नुपर्ने जनाइएको छ । सुरुङमार्ग व्यवस्थापन र सञ्चालनमा १५० जना जनशक्ति लाग्ने जनाइएको छ ।
नागढुंगा काठमाडौं उपत्यकालाई देशका पश्चिमी तथा मध्य क्षेत्रसँग जोड्ने प्रमुख नाका हो । यही नाकामा हुने लामो ट्राफिक जामका कारण यात्रु र मालवाहक सवारीले अतिरिक्त समय तथा इन्धन खर्च गर्दै आएका छन् । सुरुङमार्ग पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएपछि नागढुङ्गाको उकालो, घुमाउरो सडक र जाम छल्न सकिने भएकाले ढुवानीको समय तथा सञ्चालन लागत घट्ने अपेक्षा सरकारको छ ।
